H.J. Wolters overleden

De heer Wolters, van de Collectie Wolters, is onlangs op 84-jarige leeftijd overleden.
Ik ben ooit bij hem in Maarssen op bezoek geweest. Hij heeft me toen uitgelegd hoe hij zijn collectie militaire huwelijken in de loop der jaren bij elkaar gesprokkeld heeft en hoe hij zijn aantekeningen thuis minutieus overtypte, carbonvelletje er tussen. Dat carbonvelletje bleef, ook in de tijd van PC en tekstverwerker. Daar wilde hij niet aan.
Ik las op de website van het CBG dat men daar bezig is met het vervaardigen van een totaalindex op de collectie. Dit in overleg met de maker. Wat Wolters in ieder geval niet wilde - zo vertelde hij mij - was dat zijn levenswerk plompverloren op het internet zou worden geplaatst, voor iedereen te raadplegen. De collectie is al fysiek te raadplegen, in zijn totaliteit bij het CBG en in afzonderlijke delen bij de archiefbewaarplaatsen. Wolters wilde de onderzoekers bedienen die lid waren geworden van een club als de NGV of het CBG. Als het geheel gratis te raadplegen zou zijn op internet, zou er voor veel mensen al minder reden zijn om elk jaar weer die contributie te betalen. En daar zit wat in, niet? Ik kom steeds meer genealogen tegen die de vruchten van hun jarenlange onderzoek ooit op het web hebben geplaatst en daar nu spijt van hebben, omdat het klakkeloos en zonder bronvermelding of dankjewel door jan en alleman wordt ‘overgenomen’. Gepikt dus.
Wolters is echter aardig ingehaald door de ontwikkelingen. Tal van archieven hebben hun DTB-registers gedigitaliseerd, ook die van de garnizoensplaatsen, waar de meeste militaire huwelijken zijn voltrokken. En door een website als soldaten-genealogie van Rian Dirksen, is een deel van die huwelijken makkelijker te vinden. Maar het blijft een geheel van toevalsvondsten, Wolters streefde naar het geheel, inclusief de barrièresteden.
Er is een plaats die men tevergeefs zal zoeken in de Collectie Wolters en dat is Amsterdam. Ik sprak Wolters ergens in de beginjaren van deze eeuw en nog steeds was hij zichtbaar verontwaardigd over de arrogantie van een ambtenaar van het Gemeentearchief Amsterdam. Ik begreep uit zijn woorden dat dat ergens in de jaren ’60 van de vorige eeuw moet zijn geweest. Nooit zou hij meer een stap zetten in dat archief, Amsterdam zou blijven ontbreken in zijn overzicht, het was niet anders. Ik zou ooit nog een soort peiling voor hem doen in de Amsterdamse ondertrouwregisters of er überhaupt wel sprake is van een aparte vermelding van militairen. Dat heb ik toen met Wolters afgesproken en tot mijn schaamte moet ik bekennen dat ik me dat pas weer herinnerde toen ik van zijn overlijden hoorde.
Als nevenproduct van zijn arbeid heeft Wolters een kaartsysteem opgebouwd van commanderende officieren van het Staatse Leger uit de periode 1648-1811. Bij een huwelijk werd aangetekend in wiens legereenheid (bataljon, eskadron, compagnie etc.) de desbetreffende militair diende. Vaak vinden we daar ook de toenmalige garnizoensplaats vermeld. Legereenheden wisselden regelmatig van garnizoen en via het kaartsysteem zijn die troepenverplaatsingen te volgen. Ik had de indruk dat dat kaartsysteem completer is dan het boek Vredesgarnizoenen van Ringoir. Wellicht ooit te publiceren als aanvulling?
Moge de heer Wolters rusten in vrede.